Note: Downloads for rules and cheatsheets are supplied in both Dutch and English.

Korte introducties Mahjong-varianten

Origineel Mahjong is afkomstig uit China. Het spel met 136 (of 144) stenen wordt gewoonlijk gespeeld met 4 personen waarbij elke speler voor zichzelf speelt.
Mahjong is een combinatie van een gezelschapsspel en een denksport. Het wordt gespeeld door jong & oud.
Origineel Mahjong moet niet verwisseld worden met het Mahjong-solitaire dat als patience-spel op de computer wordt gespeeld

Klik op een van de tabbladen hieronder voor een uitleg over dat onderwerp.

Stenen
Een Mahjong-spel bestaat uit 136 stenen. Deze zijn onderverdeeld in 3 series: Kringen, Bamboes, Tekens. Daarnaast zijn er Winden en Draken.


Kringen


Bamboes


Tekens


Winden


Draken

Naast deze 136 stenen om combinaties mee te maken, zijn er bij sommige varianten ook 8 geluksstenen: Bloemen en Seizoenen.
Basis
Bij Mahjong gaat het er om een winnende combinatie te maken; deze bestaat uit 4 sets van 3 (dezelfde of opeenvolgende) stenen plus 1 paar.

Elke speler begint met 13 stenen. Om beurten trekt een speler een 14e steen uit de muur, als deze speler geen winnende combinatie heeft legt deze speler een steen weg en is de volgende speler aan de beurt.

Zodra een speler Mahjong heeft, is het spel afgelopen en worden de punten geteld en verrekend. Daarna begint een nieuw spel.
Mahjong bestaat uit vier rondes van vier spellen; aan het eind is de speler met de meest punten de winnaar.
Het spel van 10.000 mogelijkheden
Er zijn vele mogelijkheden om het spel te winnen.
Voor beginners is Mahjong een geluksspel.
Ervaren spelers gebruiken tactiek en strategie, hoewel de factor geluk nooit helemaal is uit te sluiten.
Varianten
Er bestaan verschillende soorten Mahjong. Dit is te vergelijken met verschillende kaartspelen, zoals klaverjassen, hartenjagen, bridge, etc.

De verschillen tussen de varianten bestaan uit de puntenwaarden van de diverse combinaties, mogelijkheden tot verdubbelingen en de zgn. limietspelen (bijzondere combinaties met een hogere puntenwaarde)

In Nederland zijn de meest bekende variantenn:
  • Klassiek Mahjong
  • NTS
  • MCR
  • Hong Kong (HK)
  • Riichi Mahjong (RCR, Japans)
In China is Sichuan Mahjong, ook Bloody Mahjong genoemd, zeer populair (SBR)

Er bestaat ook een variant voor jonge kinderen.
Klassiek Mahjong
Met Klassiek Mahjong wordt bedoeld het spel volgens de spelregels uit de jaren 1970/1980.
Deze komen in grote lijnen neer op de spelregels waarmee het spel de wereld veroverde in de jaren 1920.
Kenmerkend voor Klassiek Mahjong:
144 stenen
13 stenen in de hand, uit met 14

Meer of minder combinaties om punten te verdienen - afhankelijk van familieregels
Een beperkt aantal mogelijkheden voor verdubbeling(en)
Een beperkt aantal limietspelen

Geen verplichte verdubbelingen
Een lage limiet (500 of 1000 punten)
Wind draait niet door bij remise of mahjong door Oost
Alle spelers ontvangen, Oost ontvangt en betaalt dubbel

Veel familieregels; dit was de aanleiding om eind vorige eeuw alle variaties te harmoniseren tot de Nederlandse ToernooiSpelregels (NTS)

De overstap van Klassiek naar NTS is vrij eenvoudig.
NTS
Nederlandse Toernooi-Spelregels
De enige originele Nederlandse spelregels.

De NTS dateren van 2002. Ze zijn in grote lijnen gebaseerd op het 'Klassiek Chinees Mahjong', daardoor is het vrijwel gelijk aan het ‘European Classical’, dat in andere Europese landen wordt gespeeld.

NTS is in feite een geharmoniseerde versie van klassieke regels.
De Nederlandse ToernooiSpelregels zijn vastgesteld door de Nederlandse MahjongBond.
Kenmerkend voor NTS:
136 stenen
13 stenen in de hand, uit met 14

16 combinaties om punten te verdienen
20 mogelijkheden voor verdubbeling(en)
18 limietspelen

Minimaal 2 verdubbelingen om uit te gaan
Er is een limiet (2000 punten)
Limietspellen 1
 
Limietspellen 2
 
Mahjong met
4, 3, 2, 5 spelers
 

Wind draait door (ook bij remise of mahjong door Oost)
Alle spelers ontvangen, Oost ontvangt en betaalt dubbel
HET IS MAAR 'N SPELLETJE
Velen spelen Mahjong recreatief, voor de gezelligheid. Dit kan in de eigen club, maar ook op toernooien.
Voor NTS zijn er 4 toernooien. Als je aan ten minste 3 toernooien meedoet tellen de 3 beste resultaten voor het Nederlands Kampioenschap NTS.

Andere clubs waar NTS wordt gespeeld:
- De Groene Draak, Hilversum
- Het Groene Hart, Alphen a/d Rijn
- De Oostpoort, Delft
MCR
Mahjong Competition Rules
Official Chinese rules


Kenmerkend voor MCR:
144 stenen
13 stenen in de hand, uit met 14

81 combinaties
Minimaal 8 punten om uit te gaan
Extra punt voor elke gelukssteen
Geen verdubbelingen
Geen limiet

Alleen de winnaar ontvangt
Oost betaalt/ontvangt niet dubbel

Hu met steen vd muur (Zìmō):
- Elke speler betaalt winnaar: basispunten + 8 extra punten

Hu met weggelegde steen:
- Weglegger betaalt winnaar: basispunten + 8 extra punten
- Andere spelers betalen winnaar: 8 (extra) punten

Er is een systeem van tafelpunten

Stenen worden netjes weggelegd
Spelers wisselen van stoel/wind na elke ronde
klik hier voor een vergelijking van NTS en MCR
Voor MCR zijn er 8 toernooien voor recreanten en voor competitiespelers. Als je aan ten minste 5 toernooien meedoet tellen de 5 beste resultaten voor het Nederlands Kampioenschap MCR.
RIICHI
Riichi Competition Rules (RCR)

Riichi Mahjong is gebaseerd op Klassiek Chinees spel.
Riichi is niet alleen populair in Japan en de USA maar ook in Nederland.
Kenmerkend voor Riichi:
136 stenen
13 stenen in de hand, uit met 14

Verdubbelingen
Minimaal 1 verdubbeling (Yaku) om uit te gaan

Veroorzaker van mahjong betaalt
Alleen de winnaar ontvangt
Oost ontvangt en betaalt dubbel

Stenen worden netjes weggelegd
Wind draait niet als Oost wint of wachtend is bij remise

Indien na 4 kongs geen winnaar: remise
Ten Pai - Wachtend spel declareren (levert verdubbeling op)
Furiten - speler kan niet uit met weggelegde steen die eerder door die speler is weggelegd
Counter voor winst Oost en remise - op 5: minimaal 2 Yaku om uit te gaan

Combinaties geven mini-punten
Score: mini-punten verdubbeld met aantal Fan + 2
HONG KONG
Hong Kong Mahjong is een moderne variant van het Kantonese Mahjong, dat na de Tweede Wereldoorlog populair was in China.

De belangrijkste kenmerken:
- geen punten voor mahjong, pung of kong: diverse sets hebben een eigen puntenwaarde;
- er wordt niet onderling afgerekend.
Kenmerkend voor Hong Kong Mahjong:
136/144 stenen
13 stenen in de hand, uit met 13

Combinaties leveren Fan op
- Old Style weinig speciale combinaties
- New Style veel speciale combinaties

Minimaal 2 Fan om uit te gaan
Tellen van verdubbelingen (Fan), omzetten naar punten
Alleen de winnaar ontvangt

Gevaarlijk spel o.a. als een speler:
- 9 stenen van 1 kleur heeft uitgelegd
- 2 pungs draken heeft uitgelegd
- 3 pungs winden heeft uitgelegd
Veroorzaker betaalt

Kong gelijke punten als Pung
Dichte Kong wordt half open neergelegd

13 Wezen gaat voor alle anders spellen
Maan eet Cake - laatste steen v.d. muur is Kringen-1: 6 fan
Laatste steen wordt niet weggelegd (laatste speler eindigt met 14 stenen)
Wind draait niet door bij remise of winst door Oost
Aanschuiven aan een tafel waar SBR of HLR wordt gespeeld is het begin van een geheel nieuwe ervaring.
Alles wat je dacht te weten over efficiëntie en strategie in Mahjong kun je vergeten, dit spel wordt heel anders gespeeld.

Sichuan Bloody Rules (SBR) en Harbin Limiting Rules (HLR) de meest karakteristieke en competitieve mahjong-spelregels in China.
Deze eenvoudige, snelle varianten zijn in China wijdverspreid en zeer geliefd.

SBR en HLR zijn in één avond te leren. Geïnteresseerd? Informeer ernaar via de contact-knop in de balk onder aan dit scherm.

SBR
Sichuan Bloody Rules
Ook: Sichuan Majiang - Chengdu-style - Bloody Mahjong - The Blood Game - The Battle To The End

Van alle verschillende Mahjong-varianten is Sichuan Mahjong de eenvoudigste vorm van Mah-jong.

Sichuan-Mahjong is in heel zuidelijk China populair.
Chengdu-style Mahjong wordt betiteld als een “slachting”.
Het spel gaat door nadat een speler Mahjong heeft. Er kan dan een nieuwe winnaar zijn, in dat geval gaan de laatste twee spelers door totdat er een definitieve verliezer is.
HLR
Harbin Limiting Rules

Limiting Mahjong, dat in het Chinees "Qionghu" wordt genoemd, is de enige populaire Mahjong-regel in Noordoost-China.

De manier van spelen van Limiting Mahjong is behoorlijk anders dan andere van Mahjong-varianten in China. Anders dan het maken van speciale patronen om meer punten te krijgen, moeten Limiting Mahjong-spelers voldoen aan de "beperkende voorwaarden" om te winnen, de winnende score heeft weinig van doen met patronen.

Noordoost-China bestaat uit 3 provincies (Heilongjiang, Jilin en Liaoning), die gezamenlijk meer dan 100 miljoen inwoners hebben.
Harbin is de hoofdstad van de provincie Heilongjiang, en het centrum van Noordoost-Azië in de geografie. Voor Limiting Mahjong zijn de spelregels uit Harbin het meest representatief.
Limiting Mahjong is populair in Noordoost-China sinds de jaren 1970.

Naast Sichuan Bloody Rules zijn Harbin Limiting Rules de meest karakteristieke en competitieve lokale Mahjong-spelregels in China.
Solitaire
Het originele Mahjong moet niet verwisseld worden met het Mahjong-solitaire dat als patience-spel op de computer wordt gespeeld (waarbij van een stapel stenen steeds twee dezelfde stenen worden getrokken tot er geen stenen meer zijn)

Mahjong-solitaire is een spelletje dat toevallig gebruik maakt van dezelfde stenen als het originele Mahjong.

Mahjong-solitaire is door de Chinese bedenkers oorspronkelijk Chāi pái guī (拆牌龜)* genoemd.

Deze naam was niet acceptabel bij de introductie in de westerse wereld. Doordat het spelletje gebruik maakt van Mahjong-stenen heeft het de naam Mahjong gekregen.
Deze naamkeuze is net zo fout als de naam Bridge of Klaverjassen voor het bouwen van een kaartenhuis.
Deze naam heeft dan ook sindsdien voor verwarring gezorgd.

De informatie op deze website leert je dat Mahjong een combinatie is van een gezelschapsspel en een denksport, dat aan tafel wordt gespeeld door 4 personen.


* Destroying the turtle

Pe‑ling
Pe‑ling richt zich op de Nederlandse spelregels (NTS).
Voor recreatief Mahjong en voor spelen in de huiselijke kring zijn de Nederlandse spelregels zeer geschikt.

Traditioneel wordt in de Nederlandse huiskamers Klassiek Mahjong gespeeld.
Per club, plaats of zelfs speelgroep kunnen de spelregels verschillend zijn. Ook wordt er vaak volgens "Familieregels" gespeeld.
In de jaren '90 zijn de regels geharmoniseerd en vastgesteld voor Nederlandse toernooien. De actuele versie van deze spelregels stamt uit 2002.

De overstap van Klassiek of familieregels naar NTS is erg gemakkelijk.

Vele tientallen vormen van Mahjong zijn beschreven door

       Tom Sloper op Sloperama

       Scott D. Miller in Mahjong from A to Zhú

       Jelte Rep in The Great Mahjong Book
 
PUNG CHOW
Also known as: MAH-JONG, MAH-DIAO, MAH-CHEUK, MAH-JUCK, Pe‑ling
bron: Mah-Jong, the Game of a Hundred Intelligences - L.L. Harr (1922)



Er is ook een speciale versie voor kinderen

Mahjong voor kinderen